Archive for Main

IPLAN and QGIS

Screenshot from 2015-03-26 09:36:57

Screenshot from 2015-03-26 09:39:38

Screenshot from 2015-03-26 09:49:32

Perisian QGIS yang digunakan dalam sistem I-PLAN bukan terletak diperingkat server tetapi diperingkat klien atau workstation. Untuk menguji kompatibiliti QGIS terkini dengan fail GIS rancangan pemajuan dari sistem I-Plan, saya telah menggunakan Linux Ubuntu QGIS Ver. 2.8  yang telah dipasang pada komputer pejabat saya. Lapisan gunatanah semasa bagi Bandar Baharu, Kedah yang telah dikemaskini dan transformasi dari unjuran peta Cassinni Soldner Negeri kepada Geocentric Datum Malaysia (GDM) 2000 diaktifkan lalu diguna bersama templat warna perancangan yang diwujudkan oleh kami berasaskan Manual GIS JPBD kedua. Semuanya berjalan dnegan baik. Kemudian, saya aktifkan Google Hybrid dan amat gembira kerana tidak “crash” kerana dalam versi dahulu, Google Hybrid perlu diaktifkan terlebih dahulu. Petetapan peta gunatanah tersebut tepat pada lokasinya dalam Google Hybrid kerana peta unjuran adalah sama. Selepas itu, saya mula aktifkan plugin view2street dan amat gembira ianya berfungsi dengan baik walaupun lapisan guntanah terletak antara cursor dan Google Hybrid. Saya terus putar alat pandangan view2street dan memerhatikan ianya berfungsi dnegan baik. Hebat! Saya pasti QGIS versi terkini ini akan amat membantu pengguna khususnya dari pihak berkuasa tempatan yang tidak ingin melawat tapak atas sebab-sebab tertentu kerana kemudahan  dan kombinasi QGIS, view2street dan Google Hybrid amat memberi keleselesaan kepada pengguna.

No comment »

Pendekatan Kawalan Banjir Di Belanda

PENDEKATAN KAWALAN BANJIR DI BELANDA

Banjir di Kelantan, Disember 2014

Banjir di Kelantan, Disember 2014

Baru-baru ini negara telah dikejutkan dengan peristiwa banjir besar yang paling buruk dalam sejarah. Banjir besar yang melibatkan beberapa buah negeri di Semenanjung Malaysia, Sabah dan Sarawak telah memberi impak besar kepada ekonomi, alam sekitar dan juga sosial. Pelbagai persoalan timbul adakah banjir ini disebabkan oleh ‘tangan-tangan manusia’ ataupun kesan dari pemanasan global. Bencana ini menimbulkan kebimbangan, adakah kita mampu untuk menghadapi banjir lebih besar dari ini atau tidak pada masa akan datang sekiranya tiada langkah pencegahan banjir diambil secara serius. Mungkin terdapat kaedah penyelesaian yang boleh diterapkan dari negara lain seperti Belanda yang boleh dipelajari dan dilaksanakan di negara kita.

Pengalaman Belanda Dalam Mengatasi Isu Banjir

Kincir air di Belanda

Kincir air di Belanda

Belanda sebuah negara yang terletak di bawah paras laut di mana kira-kira 60% daripada penduduknya tinggal di kawasan berisiko ditelenggami air. Meskipun air merupakan ‘sahabat’ rapat manusia tetapi orang Belanda ‘berjuang’ untuk menghalau air seperti menghalau musuh. Rene Descartes, ahli falsafah Perancis menyebut, “God created the world, but the Dutch created Holland”. Kenyataan ini menggambarkan bagaimana orang Belanda berusaha keras mengeringkan daratan yang digenangi air agar menjadi kawasan yang boleh untuk mereka diami. Belanda telah memperkenalkan sistem polder bagi melindungi negara mereka dari ancaman banjir dan air pasang.

Polder merupakan sistem kompleks kawalan air tertutup yang merangkumi elemen tambakan, pam, saluran air, kolam takungan, struktur tanah dan pemasangan sistem pengasingan air buangan. Sistem ini dibangunkan pada abad ke-11 oleh agensi Belanda yang bertanggungjawab dalam mengawal banjir iaitu waterschappen. Sistem ini pada peringkat awal menggunakan kincir angin yang berfungsi mengepam air keluar dari kawasan yang berada di bawah permukaan air laut. Dengan kemajuan teknologi hidraulik pada tahun 1953, Kerajaan Belanda telah melancarkan Projek Delta (Delta Works / Deltawerken), yang bertujuan menguatkan sistem pertahanan menghadapi bencana banjir yang turut diiktiraf oleh American Society of Civil Engineers sebagai salah satu daripada tujuh keajaiban dunia moden. Secara konsep, projek ini dijangka mengurangkan risiko banjir di South Holland dan Zeeland untuk sekali setiap 10,000 tahun.

Apa itu Sistem Polder ?
3Polder merupakan satu dataran rendah yang terbentuk dan dikelilingi oleh struktur tambakan. Di kawasan ini, air takungan dan air hujan dikumpulkan di suatu badan air (sungai, saluran) lalu dipam ke badan air yang lebih tinggi kedudukannya, dan seterusnya dipam ke sungai dan seterusnya ke laut. Penerapan sistem polder telah menyelesaikan masalah banjir di Belanda terutamanya di kawasan yang rendah dari paras laut

4Polder merupakan satu sistem pengurusan saliran pembuangan air kepungan yang ini dilengkapi dengan pintu kawalan automatik dan juga pam. Sistem polder merangkumi saluran air dan takungan berbentuk memanjang beserta pam yang digunakan sebagai satu cara untuk menyalurkan air ketika ketinggian air ke titik pembuangan lebih tinggi dan tambak yang dibina di sekeliling kawasan kepungan air berfungsi mencegah air masuk ke kawasan kepungan.

Mengapa perlu dibangunkan Sistem Polder ?
Bandar yang terletak di kawasan lembangan seperti Kota Bharu, Pekan, Kuala Terengganu dan Kuantan seringkali terdedah kepada hakisan pantai dan banjir setiap kali hujan lebat terutamanya pada musim monsoon kerana kedudukkannya yang rendah. Menurut unjuran Kajian Dasar Perbandaran Negara Ke-2 (2015) pula, bandar-bandar berhampiran pantai ini dijangka ditelenggami sekiranya paras air laut meningkat akibat pemanasan global yang berterusan. Selain itu, pembangunan yang pesat turut menyebabkan ketidakmampuan sistem sungai dan perparitan sedia ada menampung jumlah air hujan sekaligus menyebabkan banjir kilat. Bertitik tolak dari itu mungkin satu usaha penerapan sistem polder seperti yang diaplikasikan oleh Belanda boleh dimulakan di negara kita.

Benteng dibina lebih tinggi sepanjang sungai utama

Benteng dibina lebih tinggi sepanjang sungai utama

Pintu kawalan air dan rumah pam

Pintu kawalan air dan rumah pam

Penerapan sistem polder mungkin boleh dimulakan dengan pembinaan benteng yang tinggi sepanjang saliran dan sungai utama seperti Sungai Pahang, Sungai Terengganu dan Sungai Kelantan bagi mengelakkan larian air dari melimpahi kawasan-kawasan yang rendah. Selain itu, setiap inlet anak sungai sungai dilengkapi dengan dengan pembinaan pintu kawalan air dan juga pam air di setiap muka kuala sungai. Selain dapat mengepam air sungai secara cepat ke sungai utama, ianya juga dapat mengawal sediment daripada terus masuk ke sungai yang menyebabkan sungai utama menjadi keruh dan cetek. Pam ini juga boleh berfungsi secara automatik mengepam air keluar sekiranya paras air di anak sungai naik melepasi paras yang ditetapkan atau sekiranya berlaku air laut pasang besar di muara sungai. Pembinaan jalanraya di atas tambak seperti coastal highway sepanjang persisir sungai juga boleh meningkatkan kualiti persekitaran kawasan ini selain boleh dijadikan sebagai kawasan rekreasi dan tarikan pelancong (scenic view).

sistem saliran untuk pertanian di Belanda

sistem saliran untuk pertanian di Belanda

Orang-orang dahulu sebenarnya telah lama menerapkan satu daripada ciri-ciri sistem polder iaitu seperti pembinaan sistem perparitan di kawasan rendah seperti di Batu Pahat dan Muar bagi tujuan pengairan pertanian dan pencegahan banjir dan hanya tidak diselenggara dengan baik dan tidak dilengkapi dengan sistem pam dan benteng tinggi bagi mengepam air keluar ke saliran utama seperti sungai dan laut.

Sistem parit di Batu Pahat, Johor

Sistem parit di Batu Pahat, Johor

Kelebihan dan Kelemahan Sistem Polder
Kelebihan sistem polder ialah ianya mampu mengawal banjir yang berpunca dari hujan dan air pasang laut besar. Selain itu, kawasan takungan air yang terbentuk juga boleh digunakan sebagai tempat simpanan air sekiranya berlaku kemarau, manakala tambakan pula boleh dijadikan lokasi pelancongan atau rekreasi, kawasan pertanian, perternakan, perikanan atau pembangunan. Kelemahan sistem ini pula ialah ianya sangat bergantung pada rumah pam. Sekiranya pam tidak berfungsi, maka kawasan tersebut akan ditenggelami air dalam waktu yang singkat. Keadaan ini meyebabkan kos operasi dan penyelenggaraan menjadi mahal.
Isu pengendalian banjir di Malaysia agak kompleks memandangkan kawasan badan air yang luas serta kadar taburan hujan yang tinggi berbanding di negara Eropah, ditambah pula dengan aktiviti pembangunan guna tanah yang pesat terutama di bahagian muara sungai dan pantai. Selain itu Membangunkan sistem polder memerlukan pertimbangan yang teliti dan juga perlu dilakukan secara bersepadu di antara perancangan gunatanah dan juga pemuliharaan badan air bagi memastikan kesan pada alam sekitar dan manusia pada masa hadapan dapat diminimakan.

‘Live With The Water, Don’t Fight It’

 

Oleh Bahagian Rancangan Fizikal Negara

Rujukan:
i.http://www.theguardian.com/environment/2014/feb/16/flooding-netherlands
ii.http://www.theguardian.com/environment/2014/may/19/floods-dutch-britain-netherlands-climatechange
iii.http://anggunsugiarti.blogspot.com/2012/02/belajar-dari-sistem-polder-negera.html

No comment »

Tren Migrasi Penduduk dan Implikasi Kepada Perancangan dan Pembangunan Bandar di Malaysia

Malaysia berkeluasan kira-kira 330,290 kilometer persegi dan mempunyai kepadatan penduduk seramai 71 orang setiap kilometer persegi. Pada tahun 2000, Selangor menduduki tangga teratas sebagai negeri yang mempunyai jumlah penduduk teramai di Malaysia iaitu seramai 4.2 juta orang diikuti Johor 2.7 juta dan Sabah 2.6 juta orang. Selain itu, Selangor mencatat peratus tertinggi antara negeri menerima migran masuk bagi tahun 2003-2004 (28.2%) dan 2006-2007 (16.4%). Pada tahun 2008 hingga 2009, Selangor menerima 9.9 peratus daripada sejumlah 168 ribu migran masuk di seluruh Malaysia. Migran tersebut adalah dari Kedah (8.9 ribu), Perak (6.5 ribu), W.P Kuala Lumpur (5.3 ribu) dan Kelantan (4.4 ribu). Kumpulan umur 15-34 tahun merupakan migran yang tertinggi dan peratusan migran wanita lebih tinggi berbanding lelaki. Keadaan ini disebabkan kecenderungan wanita berhijrah sama ada untuk melanjutkan pelajaran, peluang pekerjaan ataupun perkahwinan. Bumiputera (Melayu dan Bumiputera lain) mewakili 82.7 peratus daripada jumlah migran ini.

UPM SerdangPertumbuhan pesat ekonomi serta kewujudan Institusi Pengajian Tinggi (IPTA & IPTS) turut dikenalpasti antara faktor utama penduduk berhijrah masuk. Selain itu, faktor kedudukan geografi, peningkatan tahap perbandaran dari segi kemudahan infrastruktur dan utiliti serta kemudahan awam, kewujudan institusi kewangan utama, teknikal dan kesediaan sumber manusia turut menarik kepada pembukaan kawasan perindustrian dan perkhidmatan utama sekaligus mewujudkan peluang pekerjaan terutamanya negeri Selangor.

Proton

Berdasarkan Rancangan Fizikal Negara Ke-2 (2010), kebanyakan bandar-bandar di negeri Selangor terletak di dalam Konurbasi Kuala Lumpur manakala  menurut DPN, 2006 pula terletak dalam Konurbasi Pertumbuhan Negara iaitu hierarki bandar tertinggi negara. Menurut Jabatan Perangkaan Malaysia pula, 5 daripada 10 buah bandar yang mempunyai populasi tertinggi di Malaysia pada tahun 2010 yang  terletak dalam negeri Selangor sepertimana  berikut:

1. Subang Jaya
2. Kuala Lumpur
3. Klang
4. Johor Bahru
5. Ampang Jaya
6. Ipoh
7. Shah Alam
8. Kuching
9. Petaling Jaya
10. Kota Bharu

Pelabuhan KlangDari perspektif pertumbuhan bandar, migrasi boleh memberi kesan positif atau negatif kepada aspek ekonomi, sosial dan juga persekitaran fizikal bandar. Kesan-kesan ini sekiranya tidak dirancang dan diurus dengan baik akan memberi impak yang besar kepada penduduk pada masa akan datang. Antara kesan positif migrasi penduduk ialah:

1. Menyumbang kepada pertumbuhan ekonomi dari segi penawaran modal sumber manusia kepada sektor industri dan perkhidmatan.
2. Mewujudkan ‘purchasing power’ yang menyokong kepada perkembangan aktiviti ekonomi dan perniagaan selain peningkatan pendapatan isi rumah.
3. Menarik minat pelaburan sekaligus meningkatkan daya saing bandar terutamanya dari segi perpindahan teknologi dan modal insan berkemahiran tinggi.
4. Kemudahan perbandaran dan infrastruktur bandar dapat digunakan secara optimum faedah dari kepadatan penduduk yang bertambah.

Antara kesan negatif migrasi penduduk  pula adalah:traffic jammed

1. Mewujudkan fenomena rebakan bandar yang menyebabkan pencerobohan kawasan pertanian utama dan KSAS kesan dari pembukaan kawasan pembangunan baru.
2. Peningkatan harga rumah dan hartanah yang memberi kesan negatif kepada golongan berpendapatan sederhana dan rendah.
3. Kesesakan lalulintas dan pencemaran alam sekitar serta keterbatasan ruang rekreasi dan sosial antara penduduk bandar.
4. Kewujudan masalah jenayah harta benda, keruntuhan institusi kekeluargaan, tekanan perasaan dan sebagainya kesan peningkatan kos sara hidup dan gaya hidup yang materialistik dan individualistik
5. Kewujudan golongan miskin bandar kesan peningkatan kos sara hidup yang tinggi.
6. Pertambahan bilangan pendatang asing tanpa izin yang mewujudkan konflik budaya, sosio-ekonomi dan keselamatan.

Migrasi tidak dapat dihalang kerana proses perbandaran akan terus menjadi magnet yang menarik migrasi penduduk masuk ke bandar. Walau bagaimanapun, mungkin sudah tiba masanya aspek keseimbangan antara proses urbanisasi (had pembangunan bandar) dan juga had tampungan penduduk sesebuah bandar dilihat semula bagi memastikan kemampuan sesebuah bandar untuk menampung populasi yang kian bertambah serta pengagihan kemudahan perbandaran dan infrastruktur secara optimum termasuk dalam penentuan hierarki bandar, sempadan bandar dan sebagainya. Ini kerana Malaysia bukannya sebuah negara yang mempunyai tanah yang luas lagi untuk pembangunan pada masa akan datang. Selain itu, keseimbangan wilayah dari segi tumpuan pembangunan perlu juga diambilkira bagi memastikan migrasi antara bandar-bandar dan luar bandar-bandar dapat diurus tidak memberi kesan negatif.

Sumber:

1. Jabatan Perangkaan Malaysia, 2000
2. Mohd Fadzil Abdul Rashid, Ishak Ab. Ghani, Migrasi dan Kemiskinan Bandar: Suatu Kajian Literatur
3. http://citylimits.org
4. http://www.hindawi.com

Bahagian Rancangan Fizikal Negara, JPBDSM

No comment »

Bandar Impian Saya: Bandar Sihat

1

‘Bandar sihat’ adalah bandar impian saya. Bandar yang sihat alam sekitarnya, sihat penduduknya, dan bandar yang sihat ilmiahnya. Inilah bandar yang mampu menjamin pembangunan negara dari segi kemajuan teknologi, peningkatan kualiti alam sekitar dan melahirkan masyarakat yang berjaya. Contohnya, dengan kualiti alam sekitar yang baik dapat meningkatkan tahap kesihatan penduduk. Kesan positifnya, penduduk boleh melakukan aktiviti harian tanpa sempadan selain menjana ekonomi negara dengan kedatangan pelancong luar dan dalam negara. Oleh itu, pentingnya mempunyai bandar yang sihat dan alam sekitar yang berkualiti. Selain itu, bandar yang sihat ilmiahnya mampu meningkatkan kadar kemajuan teknologi negara. Apabila penduduk berilmu dan mempunyai wawasan untuk menaikkan taraf hidup mereka, maka makin tinggi kemajuan teknologi negara.

2

 

 

Dengan menggunakan basikal dalam kawasan bandar dapat menggurangkan kesesakan jalanraya 

 

 

 

Kebiasaannya, ibukota atau bandar yang pesat membangun saban hari penduduk terpaksa menghadapi kesesakan lalu lintas akibat peningkatan pengguna jalan raya. Hal ini menyebabkan kemerosotan kualiti udara akibat pengeluaran asap karbon monoksida dari kenderaan yang boleh menjejaskan tahap kesihatan penduduk. Bukan atmosfera begini yang menjadi bandar impian saya mahupun rakyat Malaysia. Impian saya bandar yang sihat dan sejahtera untuk didiami. Dalam imiginasi bandar impian saya adalah, bandar yang penduduknya tidak menggunakan kenderaan bermotor, bandar yang di penuhi tumbuhan hijau, terdapat taman-taman mini, dan sudut ilmiah yang berada di setiap zon ilmiah.

3

 

 

Aktiviti riadah yang boleh dilakukan dengan menyediakan kawasan rekreasi

 

 

 

Imiginasi ini tidak mustahil untuk mewujudkan sebagai bandar larangan bagi kenderaan bermotor. Penduduk setempat menaiki kenderaan awam yang menggunakan tenaga elektrik untuk menuju ke destinasi atau dengan berbasikal. Kenderaan bermotor dilarang sama sekali tidak kira motosikal mahupun kereta apatah lagi lori muatan berat. Implikasi daripada hal ini dapat menjamin kualiti udara, mengurangkan kadar kemalangan dan juga mengatasi masalah kesesakan lalu lintas. Dengan itu, wujudlah bandar yang sihat persekitarannya.

4

Dengan menyediakan kawasan dan kemudahan untuk melakukan aktiviti bersenam dapat menggalakkan orang ramai untuk bersenam

 

 

 

 

Di samping itu, bandar akan lebih menarik dan sihat dengan keindahan taman-taman mini yang diwujudkan. Malah, dengan kewujudan taman-taman mini di bandar menjadikan penduduk rajin turun padang untuk bersenam dan melakukan aktiviti riadah. Akhirnya lahirlah penduduk yang sihat dan cergas bak kata pepatah, ‘badan sihat otak cergas’. Disamping itu, saya juga mengimpikan bandar yang ilmiah, kaya dengan ilmu pengetahuan dan bandar yang penuh berinfomasi. Untuk menjadi insan yang berjaya pendidikan dan pengetahuan harus diperluaskan melalui pembacaan. Oleh itu, di setiap ruang menunggu di sekitar bandar wujudkan zon ilmiah di mana terdapat bahan bacaan yang boleh diambil dan dibaca oleh penduduk. Zon ilmiah mungkin boleh diwujudkan di taman-taman mahupun di stesen kemudahan awam. Sementara itu, papan-papan iklan yang dibina juga boleh di selitkan dengan ilmu pengetahuan. Dengan itu, penduduk bandar boleh mendapatkan ilmu tanpa sedar dan dapat di manfaatkan bersama.

5

 

 

Sudut-sudut ilmiah disediakan dalam kawasan bandar 

 

 

Ironinya, saya berharap bandar impian saya ini menjadi realiti suatu hari nanti. Hasil usaha dan kerjasama dari semua pihak, saya yakin bandar impian saya ini mampu direalisasikan. Usaha dan kerjasama tersebut bukan sahaja daripada agensi pelaksana tetapi juga penghuni yang tinggal dalam bandar. Keseluruhannya, ‘Bandar Sihat’ ini memberi seribu satu kebaikan kepada semua.

 

Disediakan oleh:
Hajar binti Ahmad
Bahagian Rancangan Fizikal Negara

No comment »

TANJUNG TUALANG

tjtualang1

Tanjung Tualang adalah sebuah pekan kecil di Daerah Kinta, yang dikenali sebagai Lembah Kinta Perak, Malaysia. Tanjung Tualang adalah di bawah pentadbiran Majlis Perbandaran Kinta Barat (Majlis Perbandaran Kinta Barat). Terdapat beberapa bandar yang berhampiran dengan kawasan tersebut iaitu Kinta Valley, Kampung Baru Chendrong, Batu Gajah, Kampung Gajah, Teluk Intan, Tronoh, Tronoh Mines, Malim Nawar, Gopeng dan Kampar.

Pejabat Projek Zon Tengah telah mengadakan lawatan tapak ke Pekan Tanjung Tualang pada 12 Ogos 2014 lalu. Tujuan lawatan tapak diadakan adalah untuk melihat kawasan kajian bagi Rancangan Tempatan Majlis Daerah Batu Gajah 2025, yang mana pekan  Tanjung Tualang adalah termasuk dalam kajian ini.  Perjalanan ke Pekan Tanjung Tualang  yang  mengambil masa kira-kira tiga jam perjalanan dari Kuala Lumpur ke kawasan tersebut . Terdapat beberapa laluan yang anda boleh gunakan, untuk sampai ke destinasi  ini, misalnya dari arah Batu Gajah, melalui Chenderoh, dan Tanjung Tualang . Sebaik sahaja sampai di Pekan Tanjung Tualang, saya menggambarkan satu kehidupan di kawasan luar bandar, yang masih mengamalkan aktiviti perkampungan.

Tanjung Tualang merupakan salah satu bandar perlombongan bijih timah utama di Malaysia sekitar awal 1900.  Nama pekan ini didapati dari pokok Tualang atau Toh Allang Cina Tin Ltd. Berikut adalah senarai syarikat perlombongan bijih timah yang pada satu masa dahulu  beroperasi dan mengawal kawasan perlombongan di Tanjung Tualang pada pertengahan 1900 ‘

  • Perak Rendah Tin Dredging
  • Southern Kinta Consolidated
  • Southern Malayan Tin Dredging
  • Austral Amalgamated Tin
  • Osborne & Chapple
  • Pernas Chartered Management
  • Malaysian Mining Corporation.

Dari segi sejarah kawasan ini dahulunya  penting bagi aktiviti perlombongan bijih timah. Bermulanya, Pada tahun 1970 terdapat 5 mesin pemprosesan bijih timah (juga dikenali sebagai Kapal Korek) pelbagai saiz, iaitu dari sazi kecil hingga saiz paling besar di dunia terdapat di Tanjung Tualang yang mana biasanya dimiliki oleh Syarikat Eropah manakala syarikat perlombongan tempatan memilih untuk menggunakan “Palong”  untuk aktiviti perlombongan.

Sekarang kawasan perlombongan tersebut ditukar menjadi kolam air tawar untuk membiak udang/ikan atau menjadi ladang pokok kelapa. Pada masa sekarang,  Pekan Tanjung Tualang secara meluas dipopularkan sebagai bandar yang terkenal dengan udang air tawar . Spesis udang air tawar yang bersaiz besar adalah  spesis keluarga krustasia yang amat digemari  oleh penggemar makanan laut dan pelancong.  Dengan adanya udang air tawar ini secara tidak langsung akan   dapat memberi daya tarikan utama untuk pekan kecil ini. Selain itu, Tanjung Tualang juga mempunyai kawasan ladang getah yang luas (sama ada yang memiliki secara peribadi atau perbadanan yang besar).

tjtualang2

Dari sudut permandangan saya, Pekan  Tg. Tualang ini perlu dinaik taraf ke prasarana yang lebih maju kerana dapat menambahkan pendapatan dari sektor pelancongan, sesuai dengan perancangan yang akan dilakukan melalui Rancangan Tempatan Majlis Daerah Batu Gajah 2025.

No comment »